Η πανδημία του COVID-19 έφερε σε επιφάνεια σημαντικά προβλήματα στην ελληνική δημόσια υγεία, αλλά και στη διαχείριση των κρίσεων από τις τοπικές αρχές. Από την αρχή της κρίσης, οι τοπικοί φορείς, κυρίως οι δημοτικοί και περιφερειακές αρχές, έπαιξαν κλειδί ρόλο στην εφαρμογή των μέτρων περιορισμού, όπως οι κλειστές περιοχές, οι περιορισμοί κυκλοφορίας και η διανομή εμβολίων. Ωστόσο, η πολιτική αποκέντρωση που εφαρμόστηκε από το κεντρικό κράτος προκάλεσε διαφωνίες και ανησυχίες για την ισότητα της αντιμετώπισης της κρίσης σε όλη τη χώρα.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι τοπικοί φορείς στην Ελλάδα αντιμετώπισαν σημαντικές δυσκολίες στη διανομή των εμβολίων, με κάποιες περιοχές να έχουν χαμηλότερη πρόσβαση σε δόσεις σε σχέση με άλλες. Για παράδειγμα, οι περιοχές του βορειοανατολικού Αιγαίου και της Μακεδονίας-Θράκης αντιμετώπισαν καθυστερήσεις στην εφοδιασμό, ενώ οι πόλεις της Πελοποννήσου και της Κρήτης αντιμετώπισαν προβλήματα στην εφαρμογή των περιοριστικών μέτρων λόγω της υψηλής πυκνότητας πληθυσμού.
https://www.boomerang.org.gr/c3665-elgr0-3 Μια ανεξάρτητη έρευνα που δημοσιεύτηκε από το Ινστιτούτο Δημοσίων Επιστημών της Αθηνάς έδειξε ότι οι τοπικοί φορείς είχαν περιορισμένη δυνατότητα να ελέγχουν την πανδημία λόγω της έλλειψης χρηματοδοτήσεων και υποδομών.
Η ανισότητα στην αντιμετώπιση της κρίσης αποκαλύφθηκε επίσης από τις διαφορετικές τιμές των εμβολίων σε διάφορες περιοχές. Σύμφωνα με δημοσιεύματα της εφημερίδας «Το Βήμα», σε κάποιες περιοχές οι τιμές των εμβολίων έφτασαν το 30% υψηλότερες από τις εθνικές μέσες τιμές, λόγω της έλλειψης διαφάνειας στην αγορά. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την ανησυχία ότι ορισμένοι πληθυσμοί, κυρίως αυτοί που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές, δεν είχαν ίση πρόσβαση στα απαραίτητα μέσα.
Οι τοπικές αρχές αντέδρασαν με διάφορες πρωτοβουλίες για την βελτίωση της κατάστασης. Για παράδειγμα, ο Δήμος Θεσσαλονίκης ξεκίνησε ένα πρόγραμμα για την παροχή εμβολίων σε όλους τους κατοίκους της πόλης, ενώ οι περιφερειακές αρχές της Κρήτης και της Εύβοιας δημιουργήσαν ειδικά κέντρα υγείας για την αντιμετώπιση των κρουσμάτων.
Η πολιτική αποκέντρωση στην Ελλάδα έχει επίσης επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα των υπηρεσιών υγείας που παρέχονται στους κατοίκους. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ελλάδα έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά κάλυψης των εμβολίων στην Ευρώπη, κυρίως λόγω της έλλειψης συντονισμού μεταξύ των κεντρικών και τοπικών αρχών. Αυτό έχει οδηγήσει σε ανισότητες στην πρόσβαση στην υγεία, με κάποιους πληθυσμούς να έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.
- Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 2021, οι τοπικοί φορείς στην Ελλάδα αντιμετώπισαν καθυστερήσεις στην εφοδιασμό με εμβόλια, με κάποιες περιοχές να έχουν χαμηλότερη πρόσβαση σε δόσεις.
- Οι περιοχές του βορειοανατολικού Αιγαίου και της Μακεδονίας-Θράκης έδειξαν καθυστερήσεις στην εφοδιασμό εμβολίων, ενώ οι πόλεις της Πελοποννήσου και της Κρήτης αντιμετώπισαν προβλήματα στην εφαρμογή περιοριστικών μέτρων.
- Η διαφάνεια στην αγορά εμβολίων ήταν χαμηλή, με κάποιες περιοχές να έχουν τιμές που έφταναν το 30% υψηλότερες από τις εθνικές μέσες τιμές.
- Ο Δήμος Θεσσαλονίκης και οι περιφερειακές αρχές της Κρήτης και της Εύβοιας ξεκίνησαν πρωτοβουλίες για την βελτίωση της πρόσβασης στην υγεία.
- Η Ελλάδα έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά κάλυψης εμβολίων στην Ευρώπη λόγω έλλειψης συντονισμού μεταξύ κεντρικών και τοπικών αρχών.
Η πολιτική αποκέντρωση στην Ελλάδα έχει αποδειχθεί ως ένα από τα κύρια αίτια της ανισότητας στην αντιμετώπιση της πανδημίας. Η έλλειψη συντονισμού μεταξύ των κεντρικών και τοπικών αρχών έχει οδηγήσει σε ανισότητες στην πρόσβαση στην υγεία και στην εφαρμογή των μέτρων περιορισμού. Για να βελτιωθεί η κατάσταση, είναι απαραίτητη η βελτίωση της διαφάνειας και της συνεργασίας μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων διοίκησης.